16 Mayıs 2018 Çarşamba

SES (şiirli)


Gecenin geç bir saati olmuştu. Yarın iş çıkışı memlekete gitmesi gerekiyordu. Sırt çantasını, depo ve ütü odası olarak kullandığı, küçük odadan alıp yatak odasına getirdi. İçine üç beş parça bir şeyler atmak gözünde büyüdü. Çantayı gardırobun önüne bıraktı ve yatmak için hazırlanmaya başladı. Yola gideceği zaman uyuyamayanlardandı. “Nasıl olsa sabah erken kalkar, hazırlanırım,” diye düşündü. Gidiş sebebi de uykusunu kaçıran sebeplerden biriydi. Başucu lambasını yakıp odanın ışığını söndürdü.
“Karanlığın insanı delirten bir ihtişamı vardır
Yıldızlar aydınlık fikirler gibi havada salkım salkım
Bu gece dağ başları kadar yalnızım”  
 Attila İlhan
Yatağa girdi ve uzanıp kitabını eline aldı. Tam birkaç sayfa okuyup elindeki kitabın sayfaları yavaş yavaş göz kapaklarını kapatmak üzereyken, odanın içinde bir yerden bir ses duydu birden. Bir hışırtı... Sesin geldiği yeri tespit etmek için yerinde doğrulup kulak kesildi. Evet, çantanın içinden geliyordu ses. Her ne ise hareket ettikçe, çantanın içindeki poşetlere değip bir hışırtı çıkartıyordu. “Şşşt ne oluyor orada!” diye seslendi. Sessizlik. Ne yapmak lazım diye düşündü. Çeşit çeşit ihtimaller geçti kafasından. Sonra cesaretini toplayıp yavaşça yataktan çıktı. Önce komodinin üzerindeki bilekliği alıp –kaç aydır bir türlü şişi inmeyen- sol ayak bileğine taktı ve sonra terliklerini bulup giydi.
Sol ayağına yük vermemeye çalışarak odanın kapısına koştu ve hızla dışarı çıkıp kapıyı kapattı hemen. Seke seke banyoya gitti. Uzun saplı fırçayı kestirdi gözüne. Fırçayı kaptığı gibi odaya doğru yöneldi. Derin bir nefes alıp yavaşça kapıyı açtı. Şüpheli çanta, masum bir şekilde dolabın önünde yatıyordu. Ama görüntüye aldanmadı. Fırçanın erişebileceği uzaklıkta durup çantaya doğru sapını uzattı ve çantanın askısına geçirdi. Geri geri giderek çıktı odadan. Çantaya mesafesini koruyarak küçük odanın kapısını açtı. Ustaca olduğunu düşündüğü bir manevrayla çantayı odaya atıp kapısını sıkıca örttü. Yatak odasına gitti hemen. Sessizliği dinledi bir süre. İçeriyi, olay yeri inceleme ekibi titizliğiyle gözden geçirdi. Yatağın üstündeki yorgana gözü takıldı. Hızlıca yorganı açtı. Ne aradığını bilmiyordu ama yatağın içi de temizdi. “Uyumam lazım,” diye mırıldanarak, ışığı kapatıp yattı tekrar. Başucundaki kitaplardan birine gitti eli. Tedirginlik içinde, kulağı tetikte birkaç sayfa okurken uyuya kaldı.
Sabaha doğru alacakaranlıkta ıslanır çamlar,
kuşlar ötüşür, böcekler bağrışır.
Dikerim ben kadehimi şehirde tam o sıra dibine kadar,
atıp izmaritimi, dalarım tedirgin bir uykuya.
Bertolt Brecht
Saatin alarmından önce, ayak bileğinin verdiği, yükselip alçalarak üç dakika süren, dalgalı siren sesi alarmıyla uyandı. Bu bir kırmızı alarmdı ve sığınaklara gitmesi gerekiyordu. Ama o, yerinden doğrulup komodinin üzerindeki sızı merhemini alarak, ağrıyan bileğine yavaşça sürdü ve bilekliğini ayağına taktı. Bütün gece rüyasında, evdeki bilinmez misafirle mücadele ettiği için, hiç uyumamış gibi yorgundu. Odanın kapısını açmadan önce, dışarıyı dinledi; hiç ses yoktu. Banyoya gitmek için koridordan geçerken, küçük odanın kapısının yanında durdu bir an. Ahşap kapının buzlu camından içerisi, her çeşit hayale imkân verecek kadar flu görünüyordu.
Elini yüzünü yıkayıp üstünü giyindi. Hatta çantaya koyacaklarını hazırladı. Mutfağa geçip pencereyi açtı. Sabah güneşi, gelin gibi bembeyaz çiçeğe durmuş olan vişne ağacının dalları arasından süzülüp içeriyi aydınlattı. “Muhtemel suç mahalli burası olmalı” diye düşündü. Evi, giriş kattaydı ve bu pencere genelde açık oluyordu. Kaç kere kedi girmişliği vardı mesela. Bir cesaret sigarası yaktı, bunları düşünürken. Korkunun ecele faydası yoktu, eve ne girdiyse arayıp bulmalı ve geç kalmadan işe gitmeliydi. Kararlı adımlarla geçmesi gereken koridoru seke seke giderek, banyoya girdi ve malûm fırçayı eline aldı. Diğer odaların kapılarını kapatıp dış kapıyı açtı. Küçük odanın kapısını aralarken nefesini tuttu. Fırçanın sapını çantanın kulpuna takıp koridora çekti. Hiç ses yoktu. Elindeki fırça sapıyla çantayı bir iki dürttü. Yok, hiç ses yok! Yanına yaklaşıp içindekileri halının üstüne silkeledi. Sadece poşetler döküldü yere. Dış kapıyı örtüp mutfak kapısını açtı ve çantayı eline alıp bilinmeze seslendi; “Ben gelene kadar, geldiğin gibi git, lütfen!”. Hemen yatak odasına gidip eşyalarını çantaya yerleştirdi. Sonra mutfak penceresini kapatıp ayrıldı evden.
İstediğiyle çıkardı yollara
Giderdi hiç istemediğiyle 
Gülten Akın
              
İşten çıkıp otobüs garına geldiğinde aklı evdeydi hâlâ. Biran önce gidip gelip evi dip bucak aramayı mı istiyordu, yoksa evden gittiği için mutlu, geri dönmemeyi mi istiyordu karar veremiyordu. Üzerine evcil bir hayvan ataleti yapışıp kalmış gibiydi. Gücünden, ebadından habersiz; tek koşulu yemek yiyip yatıp uyuyabileceği huzurlu bir evdi artık. Üstelik ayak bileği yine zonklamaya başlamıştı ve ağrının tesiriyle iyiden iyiye topallıyordu. Evcil hayvanlardan topal at düşmüştü galiba bahtına. Etraftakilerin vurucu bakışlarını fark etti. Sırt ve kol çantası, aksayan ayağı ve tek başınalığı birleşince muhakkak ki bir acıma ve merhamet hissi uyandırıyordu. Tek tek herkese açıklama yapma isteği duydu; “Bu geçici bir durum, sadece ayağımı burktum,” diye ama görüntüye, bir de deliliği eklemenin gereği yoktu. Bu düşüncelerle tüm o mahşeri kalabalığın, seyyar satıcıların ve çığırtkanların arasından sıyrılıp otobüsünü buldu. Her otobüs yolculuğundan önce yaptığı gibi, bir sigara yakıp “yeni bir hayat” olasılığını düşünmeye başladı. Gece yolculuklarını sevmeye başlama nedenini...
Otobüsün motoru gürültüyle çalışıp yola koyulurken; yolcular, tek kişilik adalarına doğru kendi kayıklarının küreklerini çekmeye başladılar. Şehirlerarası otobüsler, garlar, mola yerleri; insanların hem bu kadar yakın olup hem de inadına yalnız ve kurallardan azade olduğu yerlerdi. Bu insanları, bir daha görmeyecek olmanın verdiği bir rahatlık mı; yoksa bir kere yola çıkmış olmanın tesis ettiği bir özgürlük hissi mi diye düşündü. Seferi olmak, süreli bir delilik hâliydi sonuçta, sorumluluklardan muaf tutulan.
soğuk ve şehirlerarası
otobüslerde vazgeçtim
çocuk olmaktan
Yılmaz Erdoğan
Her mola yerinde, kulaklıklarını çıkartıp otobüsten indi. Bir sigara yakıp etraftaki insanları izledi. Biraz üşüdü her seferinde. Sabah hastaneye gidecekti, istemiyordu; pazartesi işe gidecekti, istemiyordu; akşam eve gidip -ne olduğunu bilmediği- davetsiz misafirini arayacaktı, istemiyordu. Sadece mola yerlerinde üşüyerek, çay-sigara içip insanları izlemek ve otobüsün içinden geçtiği şehirlerin ışıklarına bakıp yazılarını okumaya çalışmak istiyordu. Bu yolculuk hiç bitmese diye düşündü.
Sabaha karşı indi otobüsten. Servise binip evlerinin olduğu mahalleye gitti. Sokak lambaları sönmemişti henüz. Ama gün doğup ortalığı aydınlatacak ve lambaların ışığı sönmese bile, görünmez olacaktı. Gecenin zarurisi, gündüzün gereksiziydi. Eve sessizce girmeye çalışırken annesi kapıyı açtı. Ayak sesinden yavrusunu tanımak, hiç bilmediği ama hep hayret ettiği bir duyguydu. İçeri –her zaman rahatlıkla uyuyabildiği eve- girdi. Babası henüz kalkmamıştı. Annesi kahvaltıyı hazırlayana kadar, elini yüzünü yıkadı. Babasının yanına gidip hep yaptığı gibi öperek uyandırdı. “Geldin mi? Ben dedim zaten gelir diye...” diye mırıldanarak yerinden kalktı. Yüzünde çocuksu bir gülümseme vardı. Sormadı, kime dedin diye. Anne babaların yaşlandıkça, çocuk gibi davranması olağandı; ama bu hastalık, babasını birden yaşlandırmış ya da çocuklaştırmıştı. Susarak söyleyen, öpmeden seven adam gitmiş; yerine sürekli mızıkçılık yapan, yaramazlıklarını anlatmaktan keyif alan bir çocuk gelmişti. Bugün, hastaneye kontrole, bakalım nasıl kandırıp götüreceklerdi?
Başladığım bugünkü gün
yarıda kalabilirsin,
geceye varmadan yahut
çok büyük olabilirsin
Nazım Hikmet
Kahvaltı boyunca, babası da bir şeyler yesin diye bir yandan iştahla tabağındakileri yedi, bir yandan da konuşarak onu neşelendirdi. Yüzünde hep aynı tebessümle anlattıklarını dinleyip kafasını salladı. Hastalık süresince, bir ömür konuştuklarından daha fazla konuştuklarını düşündü. Sonra vişne ağacının nasıl çiçeğe durduğunu anlatırken, babası birden ciddileşti.
“Sen taşın o evden. Hem eski, hem giriş kat.” dedi.
“Her yerini tamir ettim baba, iş çıkarma bana şimdi. Hem ne olacak giriş katsa?” diye cevapladı onu. Ama tedirgin olmuştu bu nasihatten.
“Mutfak penceren hep açık, kedi de girer, fare de!” diye söylendi. Sigara içtiğine mi kızıyor diye düşünürdü normalde. Ama pencereden girebileceklere yoğunlaşmıştı bu sefer. O sırada kalkıp gelen kardeşi lafa girdi:
“Sen korkmazsın tabi de mevsim bahar; yılanı var, kertenkelesi hatta kurbağası var bunun.” Kardeşinin zooloji bilgisine içinden küfür etmekle birlikte, dışarıya renk vermemeye çalışarak,
“Tabi canım korkmam ben de, siz de ne abarttınız ya!” diye tepki verdi. Annesi durumdan şüphelenmişti bu sefer;
“Yoksa bir şey oldu da bize söylemiyor musun?” diye lafa girdi. Etrafı hafiyelerle, kafasının içi türlü hayvanatla çevrilmişti.
“Eve bunlar girse ne yapacağımı söyleyin siz bana, olunca düşünürüz, buluruz bir çaresini!” diye üste çıktı çaresiz. Onlar aralarında yorum yapmaya devam ederken, kafasında türlü ihtimaller ve konuşmaların gidişatına göre senaryolar oluşmaya başladı. Sonra hepsini kovalayıp “Hadi hadi, hastaneye geç kalıyoruz!” diye ev halkını ayaklandırdı.
Hâlbuki korkulacak hiçbir şey yoktu ortalıkta
Her şey naylondandı o kadar
Turgut Uyar
Hastaneye gittiler. Doktor diyaliz dedi. Diyaliz ünitesine gittiler. Babasını yine bağladılar o makinaya. Vücudunun atamadığı suyu, üreyi kanından almak için. Kan, bir hortumla damardan çekiliyor, makinaya giriyor ve orda ne oluyorsa temizlenip tekrar vücuda giriyordu. İki buçuk saat sürdü bu sefer. Dışarda beklediler. Arada, birer birer içeri girip; üşüyor mu, acıktı mı, şekeri düştü mü diye kontrol ettiler. Çalışanlar artık tanıyor, müdahale etmiyordu onlara. Babasının sürekli –alışılmış bir memur ağzı ile- teşekkür etmesi, iyi günler dilemesi; onlara, ince ve insani şeyleri hatırlatıyor olmalıydı. Diyaliz bittiğinde yorgundu, tekerlekli sandalyeyle hastanenin kapısına götürüp hemen bir taksiyle eve gittiler. O gece herkes uyudu; kimi yorgunluktan, kimi huzurdan, kimi çocuklarının yanında olmasının verdiği mutluluktan, kimi vücudundaki ifrazatı atmış olmanın rahatlığından...
Cumartesi dinlenerek ve karşılıklı anlatıp dinleyerek geçti. Yeni hiçbir şey konuşulmadı. Eskiler, güzel günler anlatıldı. Hoş, geçmişte olan kötü günler de geçip gittikten sonra, anlatması keyifli, gülünesi şeylerdi. Hele ki babası bu hastalığa yakalandıktan sonra; ne anılar, ne kırgınlık ve kızgınlıklar anlatılıp gülünerek, temize çekilmişti. O yüzden belki de böyle çocuk gibi bir hafifliğe ve huzura kavuşmuştu.
Pazar günü dönüş yolunda bunları düşündü. Gündüz yolculuğunda, şoförün radyosunu dinlemek adettendi, dinledi. Şoförün arada -camı açıp- yaktığı sigaranın kokusunu içine çekti. Onun kederini de içine çekmiş gibi efkârlandı, bu adetten değildi. Top kek yedi, kahve içti, dağıtılan kolonyayı eline sürüp kokladı. Sonra evine yakın oturan arkadaşına telefonla mesaj gönderdi: “Akşam benim evde buluşalım, evde bir ses var, bulamadım ne olduğunu. Tek başıma eve girmeye korkuyorum. Otobüsten inince ararım. ”
Arkadaşından gelen olumlu cevapla rahatladı. Evin kapısında biraz onu bekledi. Önce o girdi. Odaları dolaştı, ses var mı diye dinledi. Kanepelerin altına, dolapların içine baktı. Bir şey bulamayınca eve beraber girdiler. Çay yapıp, yemek hazırladılar. Duydukları her sese, ayaklanıp tekrar aradılar. Bu böyle bir hafta sürdü. İşten beraber geliyor, evi kolaçan ediyor ve çay demleyip yemek yiyorlardı. Bir haftanın sonunda, emin oldular evde bir şey olmadığına. Arkadaşının her akşam gelmesine gerek kalmadı.
On gün sonra yatağına yatıp kitabını eline aldı. Okumaya başlarken, aklına cezaevinde yatan bir arkadaşının bir anısı geldi. Hücresindeki fareye öyle alışmıştı ki arkadaşı, hapisten çıkıp evine gidince, oyuncak plastik bir fare almıştı. Kimse anlamamıştı onu, kafayı sıyırdı sanmışlardı içerde. Şimdi sessizliği dinlerken, aklına o gelmişti. “Bir ses duysam –şükür- yalnız değilim galiba,” desem diye düşündü. Evde bir canlı olsun da ne olursa olsun; arkadaşım olsun, bir iki günlük mücadelem olsun diyecek kadar, yalnız ve sahipsiz hissetti kendini.
Bilmezler yalnız yasamayanlar,
Nasıl korku verir sessizlik insana;
İnsan nasıl konuşur kendisiyle;
Nasıl koşar aynalara,
Bir cana hasret,
Bilmezler. 
Orhan Veli

7 Mayıs 2018 Pazartesi

İKİ MUCİZE


Acı geçiyor

Acı geçiyor
Acı elbette geçiyor
Acı çekmiş olmak geçmiyor.
Bakiye / Kemal Varol


Hastanenin loş odasında, yarı açılır koltuğu, ayaklarımızı uzatabilecek şekilde açıp kardeşimle yan yana yatmıştık. Babamın yatağının ayakucundaydık. Onun uyumadığını, derin nefes almaya çalışma sesinden ve hafif inleyerek bir türlü alamadığı o nefesi verişinden anlıyordum. Ben de uyumuyor, onun nefesini dinliyordum.
Oda, plastik bir perdeyle ikiye ayrılmıştı. Yan tarafımızda da babamdan yaşça büyük bir amcayla refakatçi oğlu vardı. Onlar çoktan uyumuştu. Oda mı çok sıcaktı, üzerimdeki yün kazak mı kalındı bilemiyordum, daralmıştım. Hastaneye yatırdıkları haberi gelince, işten izin alarak, ilk otobüse atlayıp gelmiştim. Ankara’nın sessiz soğuğundan, Antalya’nın hasta sıcağına. Sessizce, dışarı çıkmak için yerimden doğruldum. İçerinin ilaç, idrar ve hastane yemeği karışımı kokusu iyice bunaltmıştı beni. Yangın merdivenine çıkıp hem biraz hava almak, hem de bir sigara içmek istiyordum. Yerimden kımıldamamla babamın gözlerini açması bir oldu.
“Üşüdün mü?” dedi.  
“Yok, babacığım. Dışarı çıkacağım, şekerini ölçmeye geleceklerdi, gelmediler. Bir bakıp geleyim.”
“Üşüme, al şu battaniyeyi.” diyerek ayaklarına serdiğimiz battaniyeyi toparlayıp takatsizce bana doğru attı. “Ört üstünü iyice, üşüme.” diye tekrarladı. Ne yapacağımı bilemedim. El mecbur “tamam” deyip, tekrar uzandım. Bir vakit sonra nadir gelen uykularından birine dalınca, yavaşça ayağa kalkıp, sessizce dışarı süzüldüm.
        Duvardaki tabelaya gözüm takıldı: Onkoloji Kliniği. Evet, burası Onkoloji Kliniği; burada yaşanır ölümlerin en divanesi, en şahanesi! Geceleri nöbetçi doktorlar gezmez, hemşireler bile çok elzemse odalarından dışarı çıkar. Bir hasta, buraya yatacak hâle gelmişse, üzerinde denenecek ilaç kalmamıştır, artık umut kesilmiştir. Tabii ki o zamanlar bu durumu bilmiyorduk. Hastane çalışanlarının ilgisizliğinden, umursamazlığından şikâyet ediyorduk.
        Odalardan gelen inleme sesleri ve kesif kokuların içinden geçerek, yarı aydınlık koridordan yürüyüp yangın merdivenine çıktım. Çıkış kapısının yanındaki odada yatan hasta, gece yarısından önce ağır bir kanama geçirip ölmüştü. Kızının çığlıklarına koşan hasta bakıcılar, ölüyü alelacele aşağı morga indirmişti. Henüz temizlenmeyen odadan gelen kan kokusu, yarın bulmamız gereken iki ünite –beyaz- kanı hatırlattı. Sonra ölümle ilk karşılaşmamı anımsadım.
        Yedi yaşındaydım ve babamın tayini çıkmıştı. İlk atlası açıp ablamla haritada Diyarbakır’ın yerini bulduk. Baktım baktım, anlayamadım: Hiç taş var mıydı acaba orada? Ne olur ne olmaz diye, bir torbaya sevdiğim taşları doldurdum. Gizlice valizin bir kenarına sıkıştırdım. Tavuk tüyünden minderimi de kucağıma aldım, artık hazırdım taşınmaya. Eşyalar toplandı, her şey kutulandı. Babam, annemi ve üç kız kardeş olan bizi köye gönderdi. Kendisi önden gidip ev bulacak ve sonra eşyaları götürecekti.
Köyde günler çabuk geçti. Çocuksanız; dünya, yokuş aşağı yuvarlanan bir çember gibi, oyun için döner ve zaman, dedenin masasında duran saatin içindeki tavuk misali, neşeli neşeli yem toplar gibi geçer. Çıkılan yolculuklar, hiçbir zaman bilinmeze değil, öğrenilecek olana doğru gider. Böyle böyle dönüş zamanı geldi. Babamın annesi olan ebem, taş evin ahşap verandasından bizimle geçip, dama çıkan tahta merdivenin yanında durdu. Oradan öte gelmedi, araba yoluna çıkan yokuşa doğru baktı. Her daim beline sarılı olan sarı sırmalı kuşağına elini attı. Biz çocuklar, o kuşakta bitmeyen bir şeker, lokum, badem ya da ceviz kaynağı olduğunu bildiğimizden, cıvıldaşarak fistanının eteklerine yapıştık. Yeşil çiçekli mor fistan, ebemin yüzü gibi dalgalandı ve yeniden çiçek açtı.
“Ah guzumm, babanıza selam edin. Takatım yok yokuşu çıkmaya. Hayırlısıyla sizi yerleştirsin, gelip beni de alsın.” dedi ve iki elinin pütürlü ve kına kokan avuç içleriyle hepimizin yüzünü sıvazladı. Mırıl mırıl bir dua dilinde, bir damla yaş süzüldü gözünden. 
        Yola düştük böylece; dayım, annem ve biz, üç küçük kız. Neredeyse bir gün süren otobüs yolculuğundan sonra geldiğimiz Diyarbakır, hiç de haritadakine benzemiyordu. Taş da vardı, toprak da. Ama ilk haftalar annem dışarıya salmadığı için, valizin kenarına sakladığımız bir torba taş bize oyuncak oldu.
        Bir akşam babam eve erken geldi. Annemle ayaküstü bir şeyler konuştular fısır fısır. Annemin eli karnına gitti:
        “Ya sen yokken gelirse. Yol bilmem, iz bilmem burada.” dedi.
        “Hacı amcalar üst katta, onlara tembih ettim, sen merak etme. Anamın durumu ağırlaşmış, gidip bir göreyim dünya gözüyle.” diyerek çantasını aceleyle toplayan babam, biz arada oynarken kafalarımızı okşayıp evden çıktı. Annem, mutfağa girip sessizce yemek hazırlamaya devam etti.
        Gün kaç saat, kaç saat bir gündü bilmiyordum o zamanlar. Dört ya da beş gün sonra dediler, babam döndü. Ağzını bıçak açmadı bir süre. “Eben ölmüş.” dedi annem, “Uslu durun!” dedi. Anlamadım ama uslu durdum. Sonra babama sordum, niye ölmüştü? Ölmek, gelmemek üzere uzak bir yerlere gitmekti. Biz de uzaktaydık, hem de çok uzak ama dönecektik, yani ölmemiştik. Babam sustu. Oturduğu yerde karardı, öyle karardı ki; oturamadı, kalktı bir sigara yaktı ve sustu. Evimiz giriş kattı ve karanlıktı. Mutfağa girmemiz yasaktı çünkü yerde bir gider deliği vardı ve fare geliyordu bazen. Kapısı kapalı duran o mutfak gibi oldu babamın yüzü bir süre.
        Sonra kurban bayramı geldi. Babam bir koç aldı Hacı Amcayla. Bayram günü onu kesti. Alnıma, akan kana işaret parmağını batırarak, bir nokta yaptı. O kan orada kurudu, ben de sustum. Etler eve alındı, bayram sabahı kahvaltıda ciğer yenirdi. Babam, ciğeri doğramaya başladı. Ben de yanında oturuyor, onu izliyordum. Zarını ayırıyor, damarları çıkartıyor, küçük parçalara ayırıyordu kalan parçayı. Bana bakmadan konuşmaya başladı:
        “Bak, ebenin bu damarları tıkanmış, o yüzden öldü.” dedi ve sustu. Oldukça makul bir açıklamaydı. Damarlar niye tıkanır bilmiyordum ama ölüm, nedeni olan bir şeydi. Başka soru sormadım. O günden sonra et de yemedim. Her bayram sabahı babamla kurbanı kestik, eve getirdik ve ben ciğeri pişirdim. Herkes yedi, ben yemedim. Yiyor gibi yaptım.
        Bir kaç ay sonra annemin sancısı tuttu. Babam evde yoktu. Hacı anneye gittik ablamla. Dilimizi bilmiyordu ama derdimizi anlıyordu. Çocuk sayısında adı geçmeyen, benden bir kaç yaş büyük olan,  Güler'e bir şeyler söyledi. Koşarak beraber sağlık ocağına gittik, ebeyi getirmeye. Ebe gelince biz çocuklar yukarı çıkartıldık. Ben, bir şekilde kaçtım, eve indim. Annem, kısık kısık inliyordu; ebe, “haydi” diyordu. Saklandığım yerden, içeriyi tam göremiyordum. Oracıkta sessiz sessiz ağladım, sonra dışarı çıktım. Kapı önünde otururken, babam geldi ambulansla. Ama dördüncü kızının da doğumunu kaçırmıştı. Ebe, kucağına bebeği verdi ve babam, kulağına "Ünzüle" dedi. Ebemin adı. Kimse bir şey demedi. Ölülerin adını koymak, adettendi.
        Şimdi bu hastanenin loş odasında, Ünzüle yanımda yatıyor. Babam, ısrarla üstümü örtmek istiyor. Ben, terliyorum. İlaç kokuları, kan kokuları arasından ölümün kokusunu alıyorum ve bunalıyorum. Yarın sabah ablam doğum yapacak, onu düşünüyorum.
        Hastanede bebeği kucağıma aldım, bir erkek bebek! Tavşan yavrusu gibi ama tüm sayılarda adı olacak, yeri olacak bir bebek. Kulağına adı söylenirken ağlıyorum. Adı “Mert”. Babama götürüyoruz bebeği üç gün sonra. Hastanenin girişine indiriyoruz tekerlekli sandalyeyle, doktorlardan izin alıp.
        “Adın gibi mert ol!” diyor babam ve ben, adı babam gibi “Baki” değil diye, sevinçten ağlıyorum bu sefer.